مروري بر موقعيت زباله در آلمان
حجم كل ضايعات در آلمان تقريباً 366 ميليون تن در سال 2003 است.
تقريباً 58% از زبالههاي شهري و 42% از زبالههاي صنعتي به مرحله بازيافت در سال 2003 رسيده كه اين رقم نشانگر گرايش روز افزون مي باشد.
ضايعات ساختماني،مواد حفاري و خاك برداري ، ضايعات جادهاي و ضايعات ساختمان سازي بيشتين سهم را با 233 ميليون تن در سال 2003 دارا بوده.
بيشترين درصد را در گروه ياد شده از ضايعاتي كه از حفاري بدست ميآيند را تشكيل ميدهند كه قابل استفاده دوباره هستند و درصد بزرگي از ضايعات ساختمان سازي نيز قابل بازيافت و يا قابل استفاده مجدد هستند.
روي هم رفته يك تناسب بازيافتن 86% درصدي وجود دارد و بازماندههاي از معادن عمدتاً ناشي از فعاليتهاي استخراج معادن ميباشد.
با در نظر گرفتن كاهش آشكار در تعداد معادن،حجم حفاريها تقريباً در حدود 47 ميليون تن در سال 2003 بوده است .
سومين و بزرگترين گروه ضايعات از توليدات صنعتي تشكيل ميشود كه بيشتر از 47 ميليون تن در سال 2003 بوده است.
حجم زبالههاي شهري تقريباً 50 ميليون تن در سال 2003 عمدتاً تشكيل شده از مواردي چون زباله خانگي، زباله صنعتي، زبالههاي عظيم، زباله بازار، زبالههاي باغ و پارك، رفت و روب جادهها و زبالههاي قابل بازيافت و قابل استفاده مجدد مانند زباله سبزيها،كاغذ و مقوا، شيشه، پلاستيك و غيره.
ضايعات گياهي
خيلي از مسئولين محلي در آلمان سطل آشغالهايي را به نام بايوبين (Bio-Bin) را براي جمع آوري زباله گياهان و باقيمانده غذاها ارائه دادهاند.
دوران دهه سالهاي 1990 مقدار زباله كشاورزي كه جمع آوري شده اند نزديك به 70% درصد رو به افزايش بوده كه با مقدار زباله كاغذ و يا شيشه قابل مقايسه بوده كه اين بطور قابل ملاحظهاي مقدار زباله خانگي را كاهش داده ، ضايعات گياهي تبديل به كودو يا آماده براي تصميمات ويژه ميشدند و يا در جريان بدست آوردن كود شيميايي براي بكاربردن در باغباني و كشاورزي قرار ميگيرند.
بنابراين جاي تشكراز جمع آوري مجراي زباله گياهان سبز در سطلهاي مخصوص را دارد. سطح آلودگي در تبديل كود از زباله گياهان 95% كمتر از ميزان آلودگي در كود بدست آمده از ضايعات مختلف خانگي مي باشد.
اگر سيستم سطلهاي بايوبين (Bio-Bin) بصورت صحيح استفاده شود، مشكلاتي چون بوي بد و مگس و حشرات حتي در طول تابستان وجود نخواهد داشت.
از سال 1998 سيستم بايوبين(Bio-Bin) به يك امر واجب در كشور آلمان درآمده است.
ضايعات روغن
همانطور كه تمام ضايعات روغن از ماشين آلات، موتورها، روغن گيربكسها يا توربينها براي محيط زيست بسيار خطرناك هستند و اگر راه براي نفوذ در خاك و آب پيدا كنند كنترل كردن آنها پيرو يك سري قوانين محيط زيستي ميباشد. براي مثال در قانون زباله روغن قيدشده كه فروش روغن موتور و روغن دنده فقط زماني مورد قبول است كه مكان دريافت زباله روغن در مجاورت و نزديكي محل فروش روغن باشد.
به عنوان مثال اگر فروشگاهي روغن موتور براي فروش داشته باشد مستلزم دريافت همان مقدار زباله روغن مي باشد در غير اين صورت يك اطلاع كتبي در رابطه با مكانهاي دريافت ضايعات روغن در نزديكترين مكان داده ميشود.
همچنين قوانين سختي براي ريختن ضايعات روغن به بيرون وجود دارد: روغنهاي ضايع يا دوباره به عمل آورده ميشوند براي بدست آوردن گيريسهاي جديد يا روغن براي گرمايش، روغن براي توليد انرژي و غيره .
كشور آلمان كمك هاي مالي براي توليد مجدد ضايعات روغن ميكند و براي افزايش دادن به توليد مجدد ضايعات روغن حكم اجراي ضايعات روغن از سال 2002 موردتجديد نظر قرار داده شده است.
همزمان در حدود 75% از ضايعات روغن مورد بازيافت و 25% به عنوان انرژي مورد استفاده قرار گرفته كه به اين ترتيب 100 درصد از ضايعات روغن بازيافت شده است كه تقريباً 000/450 تن در سال 2003 بوده است .
خرده آشغالهاي الكترونيك و وسيلههاي قديمي
در جامعه امروزي ابزارهاي الكترونيكي و وسايل ديگر براي مقاصد مختلف عضوي از زندگي روزمره ما درآمده است . همانطور اين ابزار الات باعث بوجود آمدن مقدار بسيار كثيري از ضايعات الكترونيك ميشدند.
تعداد وسايل الكتريكي و الكترونيكي در منازل آلمان تقريباً به 900 ميليون و از جمله شامل 40 ميليون تلويزيونهاي رنگي ميرسد.
هر ساله تقريباً 8/1 ميليون تن از ضايعات الكترونيكي توليد ميشود. به علاوه مواد خام قيمتي همانند مس و ورقههاي آهني و ابزارهايي كه شامل مقدار معيني از تشكيل دهندههاي خطرناك براي محيط زيست هستند مانند ظرفهاي لولهاي براي عكسها و غيره كه مقدار آنها تا به امروز در حدود 000/400 تن در سال جمع آوي شده و بازيافت ميشوند.
براي جلوگيري از دور ريختن چنين وسايل در گورستان زبالههاي خانگي ، قانوني بنام تجهيزات الكتريك و الكترونيك در مارچ سال 2005 در آلمان به ثبت رسيد.
ضايعات ابزار و آلات و ضايعات باتريها
هر ساله حدود يك ميليون از باتريهاي قابل دور ريزي و باترهاي قابل شارژ در بازار آلمان بكار انداخته مي شود.
هرچند به طور گسترده مشخص شده كه خيلي از باتريها كه داراي موادي مضر براي محيط زيست هستند مانند مركوري، كادي ميوم يا سرب و عليرغم برگشت احتمالي باتريهاي مصرف شده به شركت هاي سازنده بطور رايگان اما د رگذشته باتريهاي ضايع همانند ضايعات خانگي به دور ريخته ميشدند.
همين مسئله موجب شد كه دولت فدرال قاون باتريها را در سال 1998 وضع كند. منظور و هدف از اين قانون براي بازيافت باتريهاي استفاده شده و جلوگيري از دور ريختن آنها در محيط زيست مي باشد و اين قانون در سال 2001 سختگير تر شد بطوريكه بازار بعضي از باتريها كه داراي زينك و كادبن و منگنز هستند غيرقانوني شناخته شدند.
ضايعات چوب
وضع قوانين جديد براي مديريت ضايعات چوب در محيط زيست
در اول مارچ سال 2003 قانون مديريت ضايعات چوب به وضع رسيده و تصويب شد . قانون وضع شده در خواستهاي ويژهاي براي بازيافت و بهبودي در انرژي را موجب ميشود. اين درخواستها تامين كننده يك حمايت پايدار و براي حفظ محيط زيست از ضايعات چوب مي باشد و تضمين كننده حذف هواي آلوده در چرخه اقتصاد است.
در قانون وضع شده، ضايعات چوب شامل پس ماندههايي از چوب استفاده شده مانند بسته بنديهاي چوبي، پلتها، اسباب اساس خانگي و ضايعات چوب كه از خراب شدن ساختمانها بجا مي مانند ميباشد.
قانون تضمين كننده معتبر و استانداردهاي سراسري براي مديريت ضايعات چوب است و بنابراين سوق دهنده اي است به طرف كيفيت بهتر براي رقابت در مديريت ضايعات در شركت هاي كوچك و متوسط كه درا ين زمينه فعاليت دارند.
از نقطه نظرهاي محيط زيستي و اقتصادي قانون ضايعات چوب معرف رتبۀ مهم ديگري بطرف اقتصاد با دوام ميباشد.
ضايعات كاغذ
ضايعات كاغذ يك ماده خام با ارزش است . اجناس كاغذي كه از ضايعات كاغذ استفاده شدهاند ، بار كمتري را نسبت به اجناسي كه از مواد تازه ساخته مي شوند برمحيط زيست دارند.
به اين خاطر سمبل (فرشته ابي) در آلمان معرفي شد براي اجناسي كه تاثير كمتري بر محيط زيست دارند.
بافتها و الياف كاغذ ميتوانند هشت بار مورد بازيافت قرار بگيرند و كاغذ جديد از آن تهيه كرد.
از لحاظ مقدار بخش عمده كاغذ شامل موارد زير ميباشد:
1- كالاهايي كه از كاغذ گرافيك ساخته شدهاند مانند روزنامه ها و كاغذهاي چاپ شده ديگر و كاغذهاي اداري (كه بيشتر از 8 ميليون تن در سال) تشكيل ميشوند.
2- كالاهايي كه از بسته بندي كاغذ استفاده مي شوند،مانند پاكتهاي فروش، بسته بنديهاي حمل ونقلي و يا بسته بندي هاي محيط زيستي كه در حدود 3/6 ميليون تن در سال مي باشد.
براي اينكه طوفان ضايعات كاغذ و بسته بندي به حداقل برسد دولت فدرال در سال 1991 قانون بسته بندي را وضع و تصويب كرد كه طبق اين قانون شركتهاي تهيه و پخش كننده بايد معيارها،و دستورالعمل هاي واجب را رعايت كنند. بدين ترتيب مصرف بسته بندي كاغذ كاهش پيدا كرده و ميزان بازيافت در بخش ضايعات كاغذ از 56درصد در سال 1991 به 89 درصد در سال 2002 افزايش پيدا كرد.
ضايعات شيشه
شيشه يك كالاي ايدهال براي بازيافت است كه قابليت ذوب شدن به دفعات زيادي ميباشد و ميتواند به كالاي جديدتري تبديل شود.
در مقايسه با توليد شيشه جديد، بازيافت ضايعات شيشه در ذخيره مواد خام كمك بسزايي ميكند.
استفاده از ضايعات شيشه همچنين مصرف انرژي لازمه را كاهش ميدهد بنابراين بازيافت شيشه براي محيط زيست خوب بوده و باعث حفظ آب و هواشده و پخش و صدور دی اکسید کربن كاهش ميدهد.
بازيافت شيشه معمولاً براي تهيه بطريها و ديگر ظروف براي نوشيدنيها مورد استفاده قرار مي گيرد كه بيش از 3 ميليون تن در سال ميرس