جوهرهاي نامريي انواع مختلف دارند و به طرق مختلف عمل مي‌کنند. بيشتر آنها بر اساس خاصيت تغيير رنگ در اثر تغيير PH عمل مي‌کنند، دسته اي هم بر اساس اکسيداسيون مواد در اثر حرارت شهرت يافته‌اند.

◄ جوهر نامرئي با تنظيم PH چگونه عمل مي‌کند؟

وقتي چنين جوهر نامرئي به يک ماده متخلخل اضافه مي‌شود، آب موجود در جوهر با دي‌اکسيد کربن موجود در هوا ترکيب مي شود و اسيد کربنيک را بوجود مي‌آورد. اسيد کربنيک به نوبه خود با سديم هيدروکسيد وارد واکنش خنثي شدن مي‌شود و کربنات سديم را بوجود مي آورد. خنثي شدن باز، سبب تغيير رنگ معرف مي‌شود و در نتيجه اثر جوهر، ناپديد مي شود. اين واکنشها را مي توان به صورت زير نمايش داد:

CO2 + H2O→H2CO3

2Na(OH) + H2CO3→Na2CO3 + 2 H2O

مواد به کار رفته در اثر حرارت، اکسيد مي شوند که نتيجه ظاهر شدن رنگ قهوه اي در اثر حرارت است. مواد گوناگوني براي اينکار استفاده مي‌شوند که از همه بهتر آب پيلز و آب ليمو است. شير و سرکه هم عمل مي‌کنند اما نه به خوبي دو مورد اول. متن مورد نظر را با قلم هاي قديمي يا با خلال دندان روي کاغذ بنويسيد. اجازه دهيد تا پيامتان خشک شود. براي آشکار شدن پيام کافي است آن را روي شمع يا حرارت ملايم لامپ بگيريد.
بعضي از جوهرهاي نامريي، تابش فلورسانس دارند. اين جوهرها در تاريکي و تحت نور ماوراء بنفش، خيلي براق و درخشنده به نظر مي‌ايند. آنها را مي‌توان در رنگهاي بسيار متنوعي يافت و درهمه سطوح از جمله پلاستيک و شيشه به کار برد.

◄ مواد لازم براي تهيه جوهر نامريي:


● 0.1 گرم تيمول فتالئين براي جوهر آبي يا فنل فتالئين براي جوهر قرمز. ● 10 ميلي ليتر اتيل الکل ( اتانل). ● 90 ميلي ليتر آب. ● 20 قطره محلول سديم هيدروکسيد 3 مولار يا 10 قطره محلول سديم هيدروکسيد 6 مولار. ( براي تهيه محلول سديم هيدروکسيد 3 مولار، 12 گرم سديم هيدروکسيد _ NaOH را در 100 ميلي ليتر آب حل کنيد). 

◄ طرز تهيه جوهر نامريي:


1. تيمول فتالئين يا فنل فتالئين را در الکل حل کنيد.

2. محلول را به 90 ميلي ليتر آب اضافه نموده،‌ هم بزنيد. ( محلولي شيري به دست مي ايد.)

3. محلول سديم هيروکسيد را قطره قطره اضافه کنيد تا رنگ آبي يا قرمز به دست ايد. 

4. جوهر را روي پارچه آزمايش کنيد. ( پارچه کتاني يا روميزي کهنه غير قابل استفاده). کاغذ، فشرده تر است و کمتر به هوا اجازه واکنش مي‌دهد، ‌بنابر اين واکنش تغيير رنگ ديرتر صورت مي‌پذيرد.

5. طي چند ثانيه، لکه ها ناپديد مي‌شوند. PH محلول جوهري بين 10 تا 11 است اما بعد از اينکه در مجاورت هوا قرار مي گيرد، به 5 تا 6 کاهش ميابد. 

6. اگر محل لکه ها را با پنبه آغشته به محلول بازي مثل امونياک رقيق مرطوب کنيد، لکه ها دوباره ظاهر مي شوند. برعکس اگر اينکار را با سرکه انجام دهيد، لکه ها سريعتر بيرنگ مي‌شوند. شستن پارچه ها، جوهر را به طور دائمي مي شويد. 

◄ نکات ايمني:

هرگز جوهر را به صورت يا بدن کسي نپاشيد. به خصوص از برخورد آن با چشمها اجتناب کنيد. تهيه و حمل محلول سديم هيدروکسيد، حتما بايستي توسط يک فرد متخصص انجام پذيرد. اين ترکيب خطرناک است و به هيچ وجه نبايد کار کردن با آن را با بي توجهي انجام داد. اگر به هر دليلي اين محلول با پوست تماس پيدا کرد، با آب فراوان شستشو دهيد.